หน้าฝนใกล้เข้ามาแล้ว เกษตรกรควรรับมืออย่างไร

Talad App - พฤษภาคม 14, 2020
ตลาด ซื้อ-ขาย, เกษตรกร

“ย่างเข้าเดือนหก ฝนก็ตกพรำ ๆ” วลีติดหูจากบทเพลง ฝนเดือนหก ของรุ่งเพชร แหลมสิงห์ ศิลปินเพลงลูกทุ่งชื่อดังอาจทำให้ใครหลายคนจำฝังใจว่าช่วงเวลานี้ของทุกปีคือช่วงเริ่มต้นเข้าฤดูฝน เกษตรกรไทยที่ถือว่าฝนคือองค์ประกอบสำคัญในการทำการเพาะปลูก ความรู้สึกผูกพันและความเชื่อเกี่ยวกับฝนนั้นมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเฉพาะในหมู่ชาวนาที่ปลูกข้าว ซึ่งเป็นพืชผลหลักของประเทศ ก่อให้เกิดภูมิปัญญา วัฒนธรรม และพิธีกรรมมากมายที่กลมกลืนไปกับสังคมไทย ดังต่อไปนี้

ฤดูฝนกับความเชื่อ

  • ชาวนาในสมัยโบราณจะดูฤกษ์ยามวันที่จะปลูกข้าว และวันเก็บเกี่ยว เพื่อให้ปลูกข้าวได้ดี มีฝนตกเพียงพอ และไม่เสียหายหากฝนตกหนักในช่วงเก็บเกี่ยว
  • ในภาคเหนือและภาคอีสานจะมีพิธี “แฮกนา” (หรือ “แรกนา” ในภาษาไทยกลาง) หมายถึง การลงถือไถครั้งแรกของชาวนา โดยชาวนาจะสังเกตว่าเมื่อตอนสงกรานต์ หรือ ปีใหม่ของไทยนั้น พญานาคที่เชื่อกันว่าเป็นผู้บันดาลให้ฝนตกได้หันหน้าไปทางทิศไหน แล้วตั้งไถจากหัวไปยังหางพญานาค ไม่ย้อนเกล็ดจนพญานาคสะดุ้ง เพื่อความเป็นสิริมงคล และปลอดภัยในการทำนา
  • ในช่วงเวลาเดียวกันจะมีการทำพิธีขอขมาพระแม่ธรณีและพระแม่โพสพ ที่คอยปกปักรักษานาข้าวและบันดาลให้ฝนตกตามฤดูกาล ซึ่งรายละเอียดของพิธีกรรมจะแตกต่างกันไปในแต่ละภาคของประเทศ 
  • “พิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ” เป็นพิธีกรรมที่จัดอย่างเป็นทางการในวันพืชมงคล ซึ่งอยู่ในช่วงเริ่มฤดูฝน ได้รับอิทธิพลความเชื่อมาจากศาสนาพราหมณ์ตั้งแต่สมัยสุโขทัย โดยมีแนวคิดว่า วัตถุต่าง ๆ ทั้งที่มีชีวิตหรือไม่มีชีวิตนั้นจะมี “ขวัญ” หรือวิญญาณอยู่ เช่น ขวัญข้าว ขวัญควาย ขวัญนา จึงมาสู่พิธีบูชาที่เรียกว่าพิธี “ทำขวัญ” ดังนั้น ก่อนทำนาจึงมีการทำขวัญนาเสียก่อน เพื่อบำรุงขวัญและเพาะปลูกอย่างราบรื่น ทั้งยังเป็นสัญญาณว่าฤดูทำนาเริ่มขึ้นแล้ว
Designed by fanjianhua / Freepik

คำพยากรณ์เกี่ยวกับหน้าฝนปี 2563

ทางกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ไว้ว่า ในปีนี้จะมีฝนตกน้อยในช่วงเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน หลายพื้นที่ของประเทศอาจประสบภาวะภัยแล้งโดยเฉพาะในเดือนพฤษภาคมนี้ อย่างไรก็ตาม เกษตรกรควรติดตามพยากรณ์อากาศจากกรมอุตุนิยมวิทยาอย่างใกล้ชิดนะครับ

พืชที่เติบโตดีในช่วงหน้าฝน

ผักผลไม้ตามฤดูกาลที่เจริญเติบโตดี เหมาะสำหรับการปลูกในช่วงฤดูฝนนั้นมีมากมาย ได้แก่ ผักชี สะระแหน่ กุยช่าย คะน้า กวางตุ้ง แตงกวา บวบ ผักกาดหอม ชะอม ผักบุ้งจีน ตำลึง หน่อไม้ ถั่วฝักยาว ถั่วลันเตา มะระ ฟักเขียว แฟง หอมแดง หอมหัวใหญ่ น้ำเต้า กระเจี๊ยบเขียว พริก แครอท พริกหยวก ฟักทอง มะเขือเทศ แตงโม ข้าวโพดหวาน เป็นต้น

Pattern photo created by rawpixel.com – www.freepik.com

การเตรียมตัวทำการเกษตรในหน้าฝน

  • จากการพยากรณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยาว่าปริมาณน้ำฝนจะน้อยในช่วงพฤษภาคมและมิถุนายน เกษตรกรจึงควรใช้น้ำอย่างระมัดระวังในการทำเกษตรฤดูฝน และเตรียมพร้อมป้องกันความเสียหายจากการขาดแคลนน้ำไว้ล่วงหน้า 
  • ควรเตรียมหญ้าแห้ง ใบไม้แห้ง หรือฟางมาคลุมดิน เพื่อกันวัชพืชขึ้นและช่วยป้องกันไม่ให้หน้าดินถูกทำลาย และป้องกันรากผักเสียหายจากฝน
  • ช่วงที่ฝนตกชุกควรหมั่นถอนวัชพืชออกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้แปลงพืชผักระบายอากาศได้ดี
  • หาหลังคาหรือตาข่ายบาง ๆ มารองฝนให้เบาลง ไม่กระแทกกับพืชที่ปลูกไว้

เห็นไหมครับว่า เรื่องฟ้าๆฝนๆ นั้นส่งผลกระทบต่อผลผลิตโดยตรงเลยทีเดียว เกษตรกรอย่างเราๆ จึงต้องติดตามข่าวสารอัปเดตอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะข้อมูลจาก กรมอุตุนิยมวิทยาที่มีข้อมูลอุตุนิยมวิทยาเพื่อการเกษตร ให้ดูกันรายอาทิตย์เลยทีเดียว ที่สำคัญในตอนนี้ก็มีอุปกรณ์ที่ช่วยเกษตรกรในการดูสภาพอากาศได้ อย่างแอปพลิเคชัน ฟาร์มคิท แอปพลิเคชันที่รวมรวมฟีทเจอร์เจ๋งๆจาก ตลาดแอป ใครที่อยากติดตามสาระดี ๆ ทางการเกษตร ความรู้เรื่องเกษตรกรรม และราคาขายสินค้าเกษตร แนะนำให้โหลดมาใช้ ได้เลยครับ