วันสงกรานต์เหมือนเดิม ที่ไม่เหมือนเดิม

ย่างเข้าเดือนเมษายน เทศกาลที่ทุกคนนึกถึงก็คงหนีไม่พ้นเทศกาลสงกรานต์ ถึงแม้ว่าปีนี้หลายๆคนจะไม่สามารถกลับไปไหว้ญาติผู้ใหญ่ หรือบางคนอยู่ที่บ้านกับครอบครัวแล้วแต่ยังคงต้องรักษาระยะห่าง ตามนโยบายการป้องกันโรค Covid-19 แต่วันสงกรานต์ก็ยังถือเป็นวันสำคัญของคนไทยเสมอมาเพราะยังขึ้นชื่อว่าเป็นวันปีใหม่ไทยอีกด้วย เราจึงไม่พลาดที่จะพูดถึงวันสงกรานต์ในปี 2563 นี้เช่นเดียวกับทุกๆปี ถือเป็นแรงใจให้เราทุกคนก้าวผ่านช่วงเวลาอันยากลำยากนี้ไปด้วยกัน

เนื่องจากสงกรานต์เป็นประเพณีที่สืบทอดต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่นและสะท้อนวิถีชีวิตของคนไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันได้เป็นอย่างดี โดยในสังคมไทย จะถือว่า
วันที่ 13 เมษายน เป็นสิ้นสุดปีเก่าหรือวันมหาสงกรานต์ และวันผู้สูงอายุ
วันที่ 14 เมษายน เป็นวันที่ก้าวจากปีเก่าเข้าปีใหม่หรือวันเนา และวันครอบครัว
วันที่ 15 เมษายน ถือเป็นวันแรกของปีใหม่หรือวันเถลิงศกขึ้นปีใหม่

ตำนานความเชื่อที่อยู่คู่กับวันที่ 13 เมษายนมาช้านาน คือความเชื่อเรื่องนางสงกรานต์ ซึ่งเป็นเสมือนเทพธิดาแทนคำทำนายเกี่ยวกับฟ้าฝนและข้าวพันธุ์ธัญญาหารในปีนั้น มีทั้งหมด 7 องค์ เรียงตามวันจันทร์ถึงอาทิตย์ ส่วนเทพธิดาของปี 2563 ตรงกับวันจันทร์ คือ นางโคราคะเทวี ทรงพาหุรัดทัดดอกปีบ อาภรณ์แก้วมุกดา ภักษาหารเตลัง พระหัตถ์ขวาทรงขรรค์ พระหัตถ์ซ้ายทรงไม้เท้า เสด็จมาบนหลังพยัคฆ์ ทำนายว่า ปีนี้จะมีน้ำพอประมาณ พายุจัด แต่ฝนแล้ง และคนส่วนใหญ่จะตกทุกข์ได้ยากเพราะกันดารอาหาร สอดคล้องกับการคาดการณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา ที่ชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยอาจต้องเผชิญกับภาวะฝนแล้งยาวนานไปจนถึงเดือนมิถุนายนเลยทีเดียว

ตัวเลขสถิติทรัพยากรน้ำในปี 2563 ของไทยแสดงให้เห็นว่า ปริมาณน้ำในแหล่งน้ำขนาดใหญ่ลดลงจากปี 2562 มากกว่า 12% หรือคิดเป็น 8,382 ล้านลูกบาศก์เมตร และอ่างเก็บน้ำ 19 จาก 38 แห่งกำลังเผชิญกับภาวะน้ำน้อยมาก แนวโน้มภัยแล้งในปีนี้จึงมีโอกาสรุนแรงกว่าปีที่ผ่านมา เพราะสถานการณ์น้ำกำลังอยู่ในภาวะย่ำแย่จากหลายปัจจัย ทั้งปริมาณน้ำในแม่น้ำสายหลักอยู่ในเกณฑ์น้อยไปจนถึงวิกฤต เขื่อนขนาดใหญ่ทั่วประเทศกว่า 17 แห่งอยู่ในระยะเฝ้าระวัง เนื่องจากปริมาณน้ำใช้การน้อยกว่า 30% ไปจนถึงปริมาณฝนน้อยกว่าทุกปี แต่กลับมีความต้องการใช้น้ำเพิ่มขึ้นจากในอดีตจำนวนมาก ทั้งนี้ปัจจัยเกี่ยวกับปรากฎการณ์เอลนีโญ (El Niño) ที่เกิดขึ้นเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งเป็นสภาวะที่อากาศเกิดแปรปรวนอย่างฉับพลันจนพื้นที่ของไทยที่เคยมีฝนชุกกลับขาดน้ำและแห้งแล้ง ก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อปริมาณน้ำกักเก็บทั่วประเทศเช่นเดียวกัน และเมื่อความแห้งแล้งทำให้พื้นที่เกษตรกรรมเสียหาย ราคาสินค้าทางการเกษตรในตลาดจึงเพิ่มขึ้นตามไปด้วย แม้ว่าจะเป็นผลดีต่อเกษตรกรส่วนใหญ่ แต่ก็มีอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่สามารถสร้างกำไรในช่วงที่สินค้าราคาสูงได้ เนื่องจากขาดน้ำไปหล่อเลี้ยงผลผลิต และที่สำคัญที่สุดคือผู้บริโภคย่อมได้รับผลกระทบมากแน่นอน 

จะเห็นได้ว่า นอกจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ Covid-19 แล้ว ก็ยังมีปัญหาของภัยแล้งที่คนไทยโดยเฉพาะเกษตรต้องเผชิญ ดังนั้นแล้ววันสงกรานต์ปี 2563 นี้เป็นเวลาที่เราต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อตอบรับกับสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งสามารถทำได้ควบคู่กันไป ยกตัวอย่างเช่น การเฉลิมฉลองวันสงกรานต์ออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการฉลองกับเพื่อหรือครอบครัว ก็สามารถทำได้ง่ายๆ ผ่านการโทรศัพท์ หรือ วิดีโอคอล เพราะทุกวันนี้มีหลากหลายแอปพลิเคชันที่ช่วยให้เราเชื่อต่อกันได้ง่ายขึ้นแถมยังไม่มีค่าใช้จ่ายอีกต่างหาก และแน่นอนว่า เมื่อไม่ต้องออกไปเล่นน้ำสงกรานต์เหมือนปีผ่านๆมา เราก็สามารถประหยัดน้ำไปได้เยอะเลยล่ะครับ

สุดท้ายนี้ ตลาดแอป ขอเป็นแรงใจให้ทุกคนก้าวผ่านสถานการณ์อันยากลำบากนี้ไปด้วยกัน ทั้งเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากยอดขายผลผลิตที่ลดลง พ่อค้าแม่ขายในตลาดที่ลูกค้าบางตาลง ผู้ประกอบการธุรกิจต่างๆที่ต้องอุ้มทั้งกิจการและลูกน้อง และที่สำคัญที่สุดคือทีมแพทย์และพยาบาล หน้าด่านรับมือกับโรคร้ายนี้ ขอให้ทุกคนรักษาระยะห่าง ลดการแพร่กระจายของเชื้อไวรัส แล้วเราจะรอดไปด้วยกันครับ สู้!